Dấu hiệu của sốt xuất huyết thường khởi phát bằng những cơn sốt cao đột ngột, đau đầu, nhức mỏi cơ thể hoặc phát ban trên da. Tuy nhiên, những biểu hiện ban đầu này khá giống với cảm cúm và một số bệnh nhiễm virus thông thường, khiến nhiều người dễ nhầm lẫn, chủ quan. Đặc biệt, khi cơn sốt bắt đầu thuyên giảm, người bệnh vẫn có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Vậy triệu chứng sốt xuất huyết diễn tiến như thế nào, đâu là những biểu hiện cảnh báo bệnh trở nặng và khi nào cần đến bệnh viện?
Sốt xuất huyết là bệnh gì?
Theo Bản tin tổng hợp, sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua vết đốt của muỗi vằn Aedes mang mầm bệnh. Đây là căn bệnh phổ biến tại các quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ trẻ nhỏ đến người trưởng thành.
Sau khi virus xâm nhập vào cơ thể, bệnh thường trải qua thời gian ủ bệnh khoảng 4–10 ngày trước khi xuất hiện triệu chứng. Tùy theo thể trạng và mức độ đáp ứng miễn dịch, biểu hiện của bệnh sốt xuất huyết ở mỗi người có thể khác nhau. Một số trường hợp chỉ có triệu chứng nhẹ, nhưng cũng có người diễn biến nhanh và xuất hiện biến chứng nghiêm trọng.
Điều đáng chú ý là bệnh không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng ngay từ đầu. Vì vậy, việc theo dõi những thay đổi của cơ thể, đặc biệt trong những ngày đầu phát bệnh, có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát hiện và điều trị.
TỔNG HỢP dấu hiệu của sốt xuất huyết THƯỜNG GẶP
Ở giai đoạn khởi phát, các triệu chứng sốt xuất huyết có thể dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc những bệnh lý nhiễm virus thông thường. Tuy nhiên, người bệnh có thể nhận biết thông qua một số biểu hiện đặc trưng dưới đây.
Sốt cao đột ngột, liên tục
Một trong những dấu hiệu của sốt xuất huyết dễ nhận thấy nhất là tình trạng sốt cao đột ngột, thường có thể lên đến 39–40°C. Cơn sốt xuất hiện khá nhanh, có thể kéo dài từ 2–7 ngày.
Người bệnh thường cảm thấy nóng bừng, mệt mỏi, cơ thể uể oải, ăn uống kém. Một số trường hợp còn xuất hiện cảm giác rét run, khó chịu và mất sức.
Khác với suy nghĩ của nhiều người, mức độ sốt cao hay thấp không phản ánh chính xác mức độ nguy hiểm của bệnh. Do đó, không nên chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể để đánh giá tình trạng sức khỏe.
Đau đầu dữ dội, đau hốc mắt
Đau đầu là triệu chứng khá phổ biến khi mắc sốt xuất huyết. Người bệnh thường cảm thấy đau âm ỉ hoặc đau nhiều ở vùng trán, thái dương và đôi khi lan rộng ra toàn bộ đầu.
Một biểu hiện đáng chú ý khác là cảm giác đau nhức phía sau hốc mắt, đặc biệt khi đảo mắt hoặc nhìn sang hai bên. Cơn đau có thể khiến người bệnh khó tập trung, nhạy cảm với ánh sáng và cảm thấy vô cùng khó chịu.
Nếu tình trạng đau đầu đi kèm sốt cao, đau nhức cơ thể hoặc phát ban, người bệnh nên chủ động thăm khám để được đánh giá chính xác.
Đau nhức cơ, xương và khớp
Sốt xuất huyết thường khiến cơ thể đau nhức trên diện rộng. Người bệnh có thể cảm thấy đau mỏi ở lưng, vai, cánh tay, chân và các khớp.
Cảm giác đau đôi khi khá dữ dội, khiến việc đi lại, vận động hoặc thực hiện những sinh hoạt thường ngày trở nên khó khăn. Đây cũng là lý do sốt xuất huyết còn được nhiều người gọi bằng tên dân gian là bệnh sốt gãy xương.
Triệu chứng này có thể xuất hiện đồng thời với sốt cao, đau đầu và tình trạng mệt mỏi kéo dài.
Buồn nôn, nôn và chán ăn
Khi mắc sốt xuất huyết, người bệnh có thể gặp các vấn đề về tiêu hóa như buồn nôn, nôn, chán ăn hoặc cảm giác khó chịu ở vùng bụng.
Một số người chỉ buồn nôn nhẹ, nhưng cũng có trường hợp nôn nhiều lần, khiến cơ thể mất nước và suy kiệt nhanh hơn.
Nếu tình trạng nôn diễn ra liên tục, đặc biệt khi đi kèm đau bụng hoặc các biểu hiện bất thường khác, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra.
Phát ban, nổi các nốt đỏ trên da
Phát ban là một trong những dấu hiệu của sốt xuất huyết thường được nhiều người quan tâm. Các nốt ban có thể xuất hiện trên da với hình dạng và mức độ khác nhau, từ những vùng da ửng đỏ đến các nốt nhỏ li ti.
Ở một số người, ban đỏ xuất hiện trong những ngày đầu mắc bệnh. Ở những trường hợp khác, phát ban có thể xuất hiện muộn hơn, khi cơ thể bước sang giai đoạn hồi phục.
Tuy nhiên, không phải ai mắc sốt xuất huyết cũng có biểu hiện phát ban. Vì vậy, không nên chờ đến khi xuất hiện các nốt đỏ mới nghi ngờ bệnh.
Xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam
Một biểu hiện khác cần được chú ý là tình trạng xuất huyết. Người bệnh có thể xuất hiện những chấm đỏ nhỏ dưới da, thường không biến mất khi ấn vào. Ngoài ra, một số trường hợp còn có biểu hiện:
-
Chảy máu cam.
-
Chảy máu chân răng khi đánh răng.
-
Xuất hiện các vết bầm tím bất thường trên da.
-
Chảy máu tại những vị trí niêm mạc khác.
Những biểu hiện xuất huyết có thể liên quan đến sự thay đổi của tiểu cầu và tình trạng tổn thương thành mạch. Khi xuất hiện, người bệnh cần được thăm khám, không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc tìm cách xử lý tại nhà.
Dấu hiệu của sốt xuất huyết qua từng giai đoạn
Sốt xuất huyết thường diễn tiến qua ba giai đoạn chính: giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Việc hiểu rõ đặc điểm của từng giai đoạn giúp người bệnh và gia đình chủ động theo dõi sức khỏe, tránh bỏ qua những thời điểm cần được chăm sóc y tế.
Giai đoạn sốt (ngày 1–3)
Đây là giai đoạn khởi phát với biểu hiện nổi bật là sốt cao đột ngột. Người bệnh có thể xuất hiện thêm các triệu chứng sốt xuất huyết như:
-
Đau đầu, đau hốc mắt.
-
Đau nhức cơ và khớp.
-
Mệt mỏi, chán ăn.
-
Buồn nôn hoặc nôn.
-
Da có thể ửng đỏ hoặc xuất hiện phát ban.
Ở giai đoạn này, các biểu hiện bệnh thường chưa thực sự đặc hiệu nên dễ bị nhầm với những bệnh lý khác.
Người bệnh cần theo dõi nhiệt độ, tình trạng ăn uống, lượng nước tiểu và những thay đổi bất thường của cơ thể. Nếu nghi ngờ sốt xuất huyết, nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn theo dõi phù hợp.
Giai đoạn nguy hiểm (thường từ ngày 3–7)
Đây là giai đoạn cần đặc biệt thận trọng. Một trong những điều dễ gây nhầm lẫn nhất là người bệnh có thể giảm sốt hoặc hết sốt nhưng tình trạng bệnh chưa thực sự ổn định.
Trong giai đoạn này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể khiến huyết tương thoát ra ngoài lòng mạch, dẫn đến cô đặc máu, giảm thể tích tuần hoàn và nguy cơ sốc. Người bệnh cũng có thể xuất hiện tình trạng xuất huyết hoặc tổn thương các cơ quan.
Một số biểu hiện cảnh báo cần theo dõi gồm:
-
Đau bụng nhiều hoặc đau liên tục.
-
Nôn ói nhiều lần.
-
Chảy máu cam, chảy máu chân răng.
-
Xuất hiện máu trong chất nôn hoặc phân.
-
Mệt lả, vật vã, bứt rứt hoặc li bì.
-
Tay chân lạnh, da nhợt nhạt.
-
Tiểu ít bất thường hoặc khó thở.
Khi xuất hiện những dấu hiệu này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Không nên chờ đến khi sốt trở lại hoặc tình trạng sức khỏe suy giảm rõ rệt mới tìm kiếm sự trợ giúp.
Giai đoạn hồi phục (thường sau ngày thứ 7)
Nếu vượt qua giai đoạn nguy hiểm, người bệnh sẽ dần bước vào giai đoạn hồi phục. Lúc này, tình trạng sức khỏe thường có những chuyển biến tích cực:
-
Cơ thể tỉnh táo và dễ chịu hơn.
-
Cảm giác thèm ăn dần trở lại.
-
Các triệu chứng đau nhức giảm bớt.
-
Lượng nước tiểu tăng dần.
-
Các chỉ số xét nghiệm có xu hướng cải thiện.
Một số người có thể xuất hiện cảm giác ngứa da hoặc phát ban trong thời kỳ hồi phục. Tình trạng mệt mỏi cũng có thể kéo dài thêm một vài tuần.
Dù các biểu hiện đã thuyên giảm, người bệnh vẫn cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc và tái khám của bác sĩ để đảm bảo cơ thể phục hồi an toàn.
Những dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết trở nặng cần đi cấp cứu
Không phải mọi trường hợp sốt xuất huyết đều diễn tiến nghiêm trọng. Tuy nhiên, bệnh có thể chuyển nặng nhanh chóng, đôi khi chỉ trong vài giờ. Vì vậy, nhận biết dấu hiệu cảnh báo là điều đặc biệt quan trọng.
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong những biểu hiện sau:
- Đau bụng dữ dội: Đặc biệt là đau vùng bụng trên hoặc vùng gan, đau liên tục và ngày càng tăng.
- Nôn ói liên tục: Nôn nhiều lần, không thể ăn uống hoặc khó giữ được nước trong cơ thể.
- Xuất huyết bất thường: Chảy máu cam, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu.
- Mệt lả, vật vã hoặc li bì: Người bệnh trở nên bứt rứt, khó chịu, ngủ li bì, phản ứng chậm hoặc thay đổi ý thức.
- Tay chân lạnh, da tái nhợt: Đây có thể là biểu hiện của tình trạng tuần hoàn không ổn định, cần được xử trí khẩn cấp.
- Khó thở hoặc thở nhanh: Có thể liên quan đến tình trạng thoát huyết tương và tích tụ dịch trong cơ thể.
- Tiểu ít rõ rệt: Lượng nước tiểu giảm bất thường, đặc biệt khi đi kèm mệt lả hoặc các dấu hiệu cảnh báo khác.
Điều quan trọng cần ghi nhớ là sốt giảm không đồng nghĩa với bệnh đã khỏi. Khoảng thời gian sau khi hạ sốt, đặc biệt trong ngày thứ 3–7, vẫn có thể là giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết.
Khi nghi ngờ sốt xuất huyết cần làm gì?
Khi xuất hiện những dấu hiệu của sốt xuất huyết, người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc điều trị theo kinh nghiệm truyền miệng. Việc thăm khám và theo dõi đúng cách sẽ giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.
Một số nguyên tắc cần lưu ý:
-
Thăm khám y tế: Đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh. Xét nghiệm máu có thể được chỉ định để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi diễn biến.
-
Nghỉ ngơi đầy đủ: Hạn chế vận động mạnh, dành thời gian để cơ thể phục hồi.
-
Bổ sung nước: Uống nước thường xuyên, có thể sử dụng dung dịch điện giải theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự ý truyền dịch tại nhà.
-
Hạ sốt đúng cách: Có thể sử dụng paracetamol theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế, phù hợp với độ tuổi và cân nặng.
-
Tránh thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu: Không tự ý sử dụng aspirin, ibuprofen và các thuốc kháng viêm không steroid khác khi nghi ngờ sốt xuất huyết.
-
Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường: Đặc biệt chú ý trong giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, kể cả khi người bệnh đã giảm sốt.
Ngoài ra, người bệnh cần tái khám theo lịch hẹn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết nếu được bác sĩ chỉ định. Không nên tự ý ngừng theo dõi chỉ vì cảm thấy cơ thể đã dễ chịu hơn.
Lời kết
Nhận biết sớm dấu hiệu của sốt xuất huyết là bước quan trọng giúp mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe và hạn chế nguy cơ biến chứng. Đừng chỉ quan tâm đến những cơn sốt cao hay các nốt ban đỏ trên da, bởi diễn biến của bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và có thể trở nên nguy hiểm ngay cả khi thân nhiệt đã giảm.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Sức khỏe để cập nhật thêm những kiến thức hữu ích về nhận biết bệnh lý, chăm sóc cơ thể và xây dựng lối sống lành mạnh cho cả gia đình.
